063/397-395, 011/311-4837 Pon-Pet: 08h - 16h

Analiza ugovora o radu u Srbiji: Zakonski propisani elementi i moguće klauzule

Ugovor o radu se obavezno zaključuje pre stupanja na rad zaposlenog, u pismenoj formi u najmanje tri primerka, od kojih se jedan obavezno predaje zaposlenom. Dva primerka zadržava poslodavac i smatra se zaključenim kad ga potpišu zaposleni i poslodavac.

Zaposleni sva prava i obaveze iz radnog odnosa ostvaruje danom stupanja na rad. Ako zaposleni ne stupi na rad danom koji je ugovorom o radu određen kao dan stupanja na rad, smatra se da nije zasnovao radni odnos, osim ako je sprečen da stupi na rad iz opravdanih razloga, ili ako se sa poslodavcem drugačije dogovorio.

Ugovor o radu može da se zasnuje sa licem koje ima najmanje 15 godina života. Radni odnos sa licem mlađim od 18 godina može se zasnovati samo uz pisanu saglasnost roditelja, usvojioca ili staraoca ako takav rad ne ugrožava zdravlje, moral i obrazovanje maloletnika i ako takav rad nije zabranjen zakonom. Lice mlađe od 18 godina života može da zasnuje radni odnos samo na osnovu nalaza nadležnog zdravstvenog organa kojim se utvrđuje da je sposobno za obavljanje poslova za koje zasniva radni odnos i da takvi poslovi nisu štetni za njegovo zdravlje.

Ugovor o radu se može zaključiti na neodređeno ili određeno vreme, pri čemu ako vreme nije određeno, smatra se da je zaključen ugovor o radu na neodređeno vreme. Ako poslodavac ne zaključi ugovor o radu u obaveznoj pisanoj formi sa zaposlenim, smatra se da je ugovor zaključen stupanjem zaposlenog na rad i to na neodređeno vreme.

Zakon o radu u članu 33. precizira obavezne elemente koji moraju biti sadržani u ugovoru o radu. Ovaj ugovor mora imati sledeće elemente:

  1. Naziv i sedište poslodavca.
  2. Lično ime zaposlenog, mesto prebivališta odnosno boravišta.
  3. Vrsta i stepen stručne spreme odnosno obrazovanje zaposlenog, uslovi neophodni za obavljanje poslova predmetnog ugovora o radu.
  4. Naziv i opis poslova koje zaposleni treba da obavlja.
  5. Mesto rada.
  6. Vrsta radnog odnosa (na neodređeno ili određeno vreme).
  7. Trajanje ugovora o radu na određeno vreme i osnov za zasnivanje radnog odnosa na određeno vreme.
  8. Dan početka rada.
  9. Radno vreme (puno, nepuno ili skraćeno).
  10. Novčani iznos osnovne zarade na dan zaključenja ugovora o radu.
  11. Elementi za utvrđivanje osnovne zarade, radnog učinka, naknade zarade, uvećane zarade i drugih primanja zaposlenog.
  12. Rokovi za isplatu zarade i drugih primanja na koja zaposleni ima pravo.
  13. Trajanje dnevnog i nedeljnog radnog vremena.

Iako su ovi elementi propisani zakonom, moguće je da neki od njih (tačke 11, 12 i 13) izostanu ako su detalji regulisani opštim aktima poslodavca. Takođe, u ugovor o radu mogu biti unete i dodatne klauzule, kao što su klauzule o zabrani konkurencije, poslovnoj tajni ili zaštiti uzbunjivača, koje proširuju sadržaj ugovora i regulišu specifične aspekte radnog odnosa. Ali, ne smeju se unositi odredbe koje nisu svojstvene ovom tipu ugovora, kao što je Ugovorna kazna.

31.01.2024. godine